Roemeens Italiaans Duits Turks Nederlands Noors Engels
HOOFDMENU
menu Home
 
 
 
BEZOEKERS
free counters

Het ontwikkelen van competenties voor natuurlijk en cultureel erfgoedbehoud via ECHOE
De klassieke ‘gids-aanpak’ op het gebied van erfgoed en rondleidingen is vaak een ‘eenrichtingsverkeer van kennisoverdracht’. De toeristische gids wil zijn kennis overbrengen op zijn publiek onder de beste ... read more.

Erfgoed- en outdoor educatie
ECHOE is een internationaal onderwijsproject, gesubsidieerd door de LLP-Grundtvig actie. In ECHOE trachten de projectpartners erfgoededucatie en outdoor educatie te combineren tot een effectieve mengeling voor volwassenenvorming. Het project biedt materiaal en methoden  ... read more.

Erfgoed- en outdoor educatie
ECHOE is een internationaal onderwijsproject, gesubsidieerd door de LLP-Grundtvig actie. In ECHOE trachten de projectpartners erfgoededucatie en outdoor educatie te combineren tot een effectieve mengeling voor volwassenenvorming. Het project biedt materiaal en methoden om trainers uit het volwassenenonderwijs en gidsen te helpen om een bebouwde of natuurlijke omgeving te gebruiken als een niet-formele leercontext voor het ontwikkelen van een breed pallet aan competenties.
Vaak worden erfgoedonderwijsprogramma’s uitgevoerd in een toeristische context of in een klas door rechtstreekse kennisoverdracht vanwege de gids of the trainer. Deze educatieve activiteiten in klasverband over lokaal cultureel erfgoed concentreren zich meestal op de ontwikkeling van de kennis, begrip en/of vaardigheden verbonden aan cultuurspecifieke onderwerpen en wordt doorgaans beschouwd als een intellectuele activiteit. Outdoor educatieprogramma’s bevatten anderzijds meer sportieve activiteiten, omgevingselementen en teambuilding en zij focussen op vaardigheden nodig in een natuurlijke omgeving. Door beide methodes te mixen, wil ECHOE verschillende open culturele omgevingen exploiteren om ze om te bouwen tot betere en gemakkelijkere onderwijs- en leermedia. De deelnemer is actief betrokken in het proces en leert over het onderwerp door zijn/haar persoonlijke, sociale en culturele achtergrond en zijn/haar ervaringen en waardepatroon toe te voegen. Het mixen van beide domeinen bezit het potentieel om nieuwe innovatieve leerervaringen te creëren voor volwassenen en de categorieën van deelnemers te vergroten voor beide types van activiteiten.
Het ECHOE project richt zich hoofdzakelijk tot cultuur- en erfgoedprofessionals, trainers en andere professionals die te maken hebben met volwassenen in een erfgoedcontext: groepen toeristen en individuen, families, leerkrachten met leerlingen, oudere burgers, teambuildingsgroepen (bedrijfspersoneel), volwassenen geïnteresseerd in architectuur en natuur, wandelaars/hikers, etc.

Competentiegerichte aanpak van erfgoed- en outdoor educatie                     
Initiële formele vorming is niet langer toereikend voor iemand die werkt in deze snel veranderende samenleving en werkomgeving in het Europa van vandaag. Bijkomende vorming, navorming, volwasseneneducatie, non-formeel leren en informeel leren behoren allemaal tot het concept van Levenslang Leren. De verschuiving naar non-formeel en informeel leren biedt grote opportuniteiten voor erfgoedsites en een outdoor context om mee te stappen in het Levenslang Leren proces. Een competentiegerichte aanpak op het gebied van erfgoed en outdoor educatie heeft als belangrijkste voordeel dat mensen in een rijke omgeving en sociale context werken en persoonlijke en sociale competenties ontwikkelen die relevant zijn in andere situaties van het dagelijks leven. Dit is een goede basis voor Levenslang Leren.
Het gebruik van erfgoed als middel om competenties te ontwikkelen voor Levenslang Leren is een voorbeeld van een multidisciplinaire, holistische aanpak van leren. Door ook de outdoor component op te nemen, benadrukt de ECHOE aanpak de integratie van inhoud die gegenereerd is door de betekenis van erfgoed, het proces van samen werken in een openluchtcontext en de interactieve valorisatie van de ervaring als middel voor leren.
Algemeen kunnen we stellen dat de combinatie van erfgoed- en outdoor educatie bijdraagt tot de ontwikkeling van alle sleutelcompetenties.

Erfgoed/outdoor educatie en competenties
Het gebruik van erfgoed als middel om sleutelcompetenties te ontwikkelen is een voorbeeld van een multidisciplinaire, holistische aanpak van lesgeven. Door de outdoor-component op te nemen, benadrukt ECHOE de integratie van inhoud die gegenereerd wordt door de betekenis van erfgoed, het proces van samenwerken in een openluchtcontext en het valoriseren van ervaring als een drager van leren in het volwassenenonderwijs. Dit wordt als gepast beschouwd voor de gecombineerde elementen erfgoed en openlucht.
Algemeen draagt ook de combinatie van erfgoed en outdoor educatie bij tot het verwerven van bijna alle sleutelcompetenties zoals hierboven vermeld:
-           Erfgoededucatie promoot taalverwerving: je moedertaal en vreemde talen zijn elementen van ons cultureel erfgoed en ook het middel om te reflecteren en communiceren over erfgoed.
-           Het promoot vaardigheden en kennis over wetenschap en technologie: ons cultureel erfgoed weerspiegelt de technologieën zoals ze ontwikkeld zijn door de mens doorheen zijn bestaan.
-           Afhankelijk van de doelgroep kan het ook digitale competenties stimuleren: door te werken met volwassenen uit het volwassenenonderwijs kunnen digitale competenties aangesproken  worden tijdens de onderzoeks- en/of presentatiefase.
-           Het draagt bij tot de ontwikkeling van persoonlijke en sociale vaardigheden:           interpersoonlijke, interculturele, sociale en burgerlijke competenties hebben hun wortels in     ons erfgoed. Religie, traditie en de primaire levensbehoeftes hebben steeds onze zienswijzen en gewoontes gevormd. Deze onderzoeken/analyses over de grenzen van Europa heen kunnen bijdragen tot wederzijds begrip en tot de ontwikkeling van nieuwe gewoontes, tradities en waarden.
-           Het roept ook op tot ondernemerschap: erfgoededucatie kan misschien goede voorbeelden uit het verleden aantonen. Tezelfdertijd wordt ondernemerschap ook gepromoot door actief leren, impliciet verbonden met erfgoedonderwijs en met competentieleren. Leren wordt een reis van initiatief, van ontdekking en van omgaan met dingen en mensen.
-           Cultureel bewustzijn: ons erfgoed ontdekken maakt ons bewust van onze culturele waarden, overtuigingen en percepties (waarom doen we dingen zoals we ze doen? Hoe zien we de wereld? Waarom reageren we zoals we reageren?). Het stimuleert culturele expressie, die op haar beurt creatieve en imaginaire kwaliteiten toevoegt aan het leren. Erfgoededucatie verschaft voorbeelden van goede praktijken alsook technieken en de vereiste inspiratie.
-           Het ondersteunt leercompetentie: erfgoededucatie biedt de ideale context voor cursisten om hun eigen leerpaden te ontwikkelen terwijl men erfgoed benadert vanuit een hoek naar keuze en met door hen gekozen middelen. Deze leerpaden doen een beroep op het vermogen van leren leren.                 
-           Burgerschap en identiteit erfgoededucatie laat ons toe het culturele en historische verleden van onze natie te ontdekken en de zin om te behoren tot een groep of cultuur te versterken. 

Sociale integratie & communicatie
Het ECHOE-team deelt de overtuiging dat erfgoed- & outdoor educatie een groepsactiviteit is die een unieke waarde geeft aan de competenties die eruit voortvloeien. Samenwerken en communiceren in erfgoed- & outdoor educatie verbeteren de waardering en het genot van erfgoed, omdat het een gedeelde ervaring is. De samenhang van de groep kan sterker zijn in een outdoor context, de leden van de groep werken positief samen aan een gemeenschappelijk doel en waarderen de bijdragen en vaardigheden van anderen als een bron van rijkdom. Teamwork gecombineerd met zelfexpressie zijn essentieel voor de ontwikkeling van creatieve vaardigheden. Tijdens het communiceren in een ECHOE-context, uiten de deelnemers zich op een creatieve wijze in een sociale context, wat een positieve houding genereert, in de zin van groepsacceptatie en respect voor culturele diversiteit.
Sociale integratie en communicatie via een erfgoed/outdoor context is zeker relevant voor  het volwassenenonderwijs, vooral omdat dit kenmerkend is voor de manier waarop volwassenen leren: de sociale context is een essentiële factor die het leren vergemakkelijkt. Bovendien vormen culturele erfgoedsites de sociale communicatie van een openbare plaats en hebben het uitzicht en de bestemming ervan invloed op de gemeenschappen eromheen. Het publiek kan dus gemotiveerd zijn om deel te nemen aan ECHOE-activiteiten, omdat volwassenen bekommerd zijn om de ontwikkeling van hun gemeenschap en gevoelig zijn voor hun erfgoed. Ze streven naar een beter begrip en kennis van dat erfgoed en hechten veel belang aan communicatie en betrokkenheid.
De ECHOE-benadering van erfgoed draagt niet enkel bij tot competentieontwikkeling en sociale integratie, maar kan ook impact hebben op de houding van mensen tegenover erfgoedconservatie, duurzaamheids- en gezondheidsproblemen. Het materiaal dat door ECHOE zal ontworpen worden, zal ook dieper ingaan op deze aspecten van volwasseneneducatie.